Header image  
de wandelsite van
Wim Alberts en Hedzer Kooistra
 
line decor
  
line decor
 
 
 
 

 
 

Het Wad en Wierdenpad

3e etappe
't Zandt-Termunten 29 km
22 Maart 2003

Het is 8.40 uur als de auto van Wim tot stilstand wordt gebracht op een parkeerplaats tegenover de oude kerk van ’t Zandt. De plek waar de vorige etappe werd beëindigd. Van enthousiasme springen we direct de auto uit. Gauw de jassen aan en de rugzakken op. De wereld van noord Groningen lacht ons uitnodigend toe. Hoewel nog enigszins frisjes  - het zal rond het vriespunt zijn -  straalt de zon al uitbundig, geeft alles zijn kleur en warmte. En de lucht ? Die is staalblauw. Het beloofd een prachtige lentedag te worden. Daar kan het aanwezige windje niets aan veranderen.

Het is 8.45 uur als we op stap gaan. De alweer 3e etappe van het Wad- en Wierdenpad. Ons einddoel is vandaag Termunten aan de Eems-Dollard. Ofwel, daar waar de wereld ophoudt. Een afstand van ongeveer 29 kilometer. Volgens het boekje voert de tocht ons vandaag door uitgestrekte akkergebieden, weilanden, plaatsjes en stadjes, havengebied en zeedijken. We zijn erg nieuwsgierig geworden.  

Wandelend door het parkje en over de omliggende fietspaden van ’t Zandt gaan we in de richting van de eerste grote boerderij. “Alberdaheerd” is de naam. Een prachtig gelegen oud maar goed onderhouden pand omringt door een heuse gracht. Goed gekozen verfkleuren en een fraaie tuin maken het pand werkelijk “af”. We moeten om het boerenerf met gracht heenlopen om onze weg te kunnen vervolgen via de statige Boslaan. Een breed maar onverhard pad omzoomt door te ver doorgegroeide knotwilden. Links en rechts in de berm honderden narcissen. Vanwege de stilte en de rust horen we in het struikgewas veel geritsel. Het blijken merels te zijn die nestmateriaal aan het verzamelen zijn. Ook voor hen is de lente aangebroken. Overal om ons heen koolmeesjes en vinken. Ze begeleiden ons al vliegend hele stukken. Het getsjirp en gepiep is overal om ons heen te horen. Als je nu nog niet in lentestemming bent ……!

Na een stukje asfaltweg gaan we verder via een schelpenpaadje, in het boekje nog aangeduid als graspad. Vanwege nieuw aangeplante bosperceeltjes is ’t Zandt al niet meer te zien. Verder kunnen we vanwege de onnoemelijke ruimte bijna de wereld rondkijken. Overal zijn schapen te zien en in een weiland de eerste koeien. Maar ook veel vogels zoals kieviten, scholeksters en soms een buizerd die kennelijk geniet van de voor het eerst weer aanwezige thermiek in de lucht. Zwevend en cirkelend wordt hij kennelijk door een warme luchtbel opgestuwd de hoogten in. Je zou wensen die vogel te zijn.  

Via een fietspad wandelen we in de richting van een gaswinningterrein. De affakkeltoren is van verre te zien. Vanwege de vele bomen en struiken valt het terrein zelf niet echt op. Goed weggestopt in deze groene ruimte. Met zijn aardgaswinning zou Groningen de rijkste provincie van Nederland moeten zijn. Maar of dat ook zo is …… We slaan linksaf en gaan verder het uitgestrekte Groninger land in. Af en toe een afgelegen boerderij passerend. Via een smal brugje passeren we de Godlinzermaar. Een prachtig en kronkelend watertje, omzoomd door rietkragen en vergezichten. Voor ons doemt alweer een reusachtige boerderij op. Deze heet “Phoenixheerd” in het buurtschap Arwerd. We hebben tijdens het Wad- en Wierdenpad al veel van dergelijke buurschappen doorkruist. En elke weer even fraai en landelijk gelegen. En o zo lieflijk. 

We horen regelmatig schoten in de verte. Jagers waarschijnlijk. Maar als we een akker passeren, terwijl we op weg zijn naar boerderij “Nijenklooster”, zien we schietapparaten staan. Met tussenpozen schieten deze apparaten hun lading af. Het moet de vogels afschrikken om de akkers te ontdoen van het pas ingezaaide zaad. Op ongeveer tweehonderd meter zien we een vijftal reeën over de akkers scharrelen. Ze zijn het schieten kennelijk gewend. Maar ons niet, want ze houden de wandelaars in de gaten. Via het erf van een boerderij op een wierde wandelen we verder in zuidelijke richting. We zien de bebouwing van Appingedam voor ons opdoemen. En wat meer links zien we duidelijk de flats en scheepskranen van Delfzijl. Een grote afwisseling hier in het landschap en de horizon. Het maakt de etappe vandaag wel bijzonder afwisselend. 

Voor ons zien we het kerkje van Tjamsweer. Een fraai en oud gebouw op een wierde. We moeten er rechts om heen lopen. Via het de aanwezige bebouwing. Die bestaat overigens uit allemaal kleine en oude huisjes. Bijzonder fraai allemaal. Als we over een smal weggetje driftig op zoek zijn naar de bekende rood-witte markering horen we achter ons kloppen op een raam. Als we achterom kijken, zien we een vrouw die ons in de richting van een smal bruggetje over een slootje wijst. We moeten daar kennelijk overheen, recht op het kerkje van Tjamsweer af. Het blijkt een oud kerkenpad te zijn welke ons dwars door het aangrenzende weiland voert. We bedanken de vrouw hartelijk. Bijzonder vriendelijk en hartelijke mensen hier in Groningen. Maar dat hadden we al eerder ervaren.

Het is inmiddels 11.15 uur als we even na het kerkje van Tjamsweer het stadje Appingedam binnen wandelen. Het eerste deel is niet echt bijzonder. Maar als we het oude stadsdeel binnen wandelen verandert dat. Prachtig oude panden, smalle straatjes en vele doorkijkjes over het Damsterdiep. Schijnt ooit door monniken gegraven te zijn. Via de Corn. Albertsstraat (ja, ja) bereiken we de Solwerderstraat. Er is markt, wat het geheel alleen maar fraaier en gezelliger maakt. We besluiten een doorgang tussen de huizen te gebruiken als plek om koffie te drinken. De doorgang voert ons tot het Damsterdiep, vanwaar we een prachtig uitzicht hebben over het oude centrum en de beroemde hangende keukens aan de huizen. De op de markt gekochte koeken smaken bij dit alles uitstekend. En bij al die voldoening nog een heerlijk en warm schijnende zon. Onze gezichten gloeien ervan.  

Om 12.30 uur pakken we de spullen weer op en wandelen we verder via het oude centrum van Appingedam. We kijken onze ogen uit. Al dat fraais hadden we niet verwacht. Via smalle bruggetjes passeren we tot tweemaal toe het Damsterdiep. Onderweg zien we nog het oude justitie pandje naast de kerk staan. Fraai en oud allemaal. We blijven het Damsterdiep volgen. Aan de oostelijke rand van de bebouwde kom van Appingedam moeten we ons even heroriënteren. Er blijkt namelijk een nieuw viaduct over onze weg en het Damsterdiep te liggen die nog niet op het kaartje staat vermeld. We blijven echter het Damsterdiep volgen en na het passeren van het bord “Delfzijl” en een bruggetje pakken we de juiste route weer op en slaan linksaf een fietspad op.

Het fietspad volgend komen we uit bij de doorgaande weg Groningen-Delfzijl, ofwel Rijksweg 41. Een smal tussen bebouwing en weg geperst parkje voert ons in de richting van station Delfzijl-Noord. Echt boeiend is het allemaal niet. Dus genoeg tijd om de wereldse problemen even te bespreken en waar mogelijk op te lossen. Via de noordelijke bebouwing van Delfzijl, die ons nog steeds niet boeit, bereiken we om 13.30 uur de dijk bij de Eems-Dollard. We lopen gauw omhoog richting Eemshotel met monument. Ja, en dan sta je ineens op die dijk en wordt je overweldigd door een fantastisch uitzicht. Tientallen kilometers ver. We zien links op ongeveer twintig kilometer de Eemscentrale liggen bij de Eemshaven. Aan de overkant Duitsland en rechts in de verte de kerktorens van Emden. We worden er stil van en blijven lange tijd kijken en turen. Grote vracht- en passagiersboten varen van en richting zee. En daar tussen door de loodsbootjes. Veel bedrijvigheid.  

Via de dijk wandelen we verder richting het tegen Delfzijl aangegroeide dorp Farmsum. Onderweg zien we de grote havens met tientallen kranen bij grote zeeschepen. Heel indrukwekkend en vooral een bijna schokkende overgang zo heel plotseling hier in Noordoost Groningen. Want het is wel een hele overgang. Na het passeren van het Eemskanaal gaan we direct linksaf om achter het Akzo bedrijventerrein weer bij de zeedijk aan te komen. Links het geweldige uitzicht houdend over de Eems-Dollard, terwijl we rechts grote en uitgestrekte bedrijven langs zien glijden. Akzo, wat petrochemische industrie en ten slotte een aluminiumfabriek waarvan de twee fabriekshallen elk langer dan 1 kilometer zijn. Nooit geweten dat een bedrijventerrein hier in de vlakte en kaalheid van Noordoost Groningen zo uitgestrekt en indrukwekkend kon zijn.  

We moeten ongeveer 7 kilometer langs of over de zeedijk lopen. Alle gevoel voor afstand verdwijnt in deze oneindige leegheid. Verderop zien we de contouren van Termuntenzijl en Termunten. Het einddoel van vandaag. Maar het lijkt alsof het maar niet dichterbij wil komen. We passeren een kerkhofje op de zeedijk. Overblijfselen van het kerkje van Oterdum. Een dorpje gelegen op een wierde ver van de bewoonde wereld. De wierde ging op in de aan te leggen nieuwe zeedijk. Het dorpje verdween er uiteindelijk door. Behalve het kerkhof. Opmerkelijk de bijzonder oude grafstenen. Overlijdensdata van midden 19e eeuw zijn geen uitzondering. Hoezo grafopruiming na 10 of 20 jaar ? Even voor vieren staan we op de sluis (zijl) van Termuntenzijl. Ook hier weer prachtige vergezichten en fraaie doorkijkjes. Een fraaie oude sluis bepaalt de toegang tussen achterland en zee. Altijd wind hier, dus altijd schone lucht. Bij het fantastische weer vandaag een plaatje om te zien.

Om 16.00 uur wandelen we Termunten binnen. Ons eindpunt van vandaag. Wim neemt telefonisch contact op met zijn collega Henk Hartman uit Scheemda. Deze alleraardigste collega was bereid ons vandaag even op te pikken en terug te brengen naar het startpunt in ’t Zandt. Want openbaar vervoer op zaterdag en zondag kennen ze hier niet. Hij blijkt al in de buurt te zijn. Onze ontmoeting voor de afgebrande molen is hartelijk. Henk vindt het bijzonder fijn om ook Hedzer op deze wijze te ontmoeten. Zo veel gelezen en gehoord over hem. 

Een klein half uurtje later zet Henk ons af bij onze auto in ’t Zandt. We bedanken hem vriendelijk voor deze vriendendienst. Echt veel tijd heeft Henk niet want hij moet een tennisfinale spelen in zijn dorp en ze wachten op hem. Zo gaat dat dus in Groningen. Eerst je gasten, dan je finale. Een prachtige afsluiting van een werkelijk schitterende en zeer afwisselende etappe vandaag. Dat blijkt ook wel uit het feit dat Hedzer ongeveer 100 foto’s (digitale) heeft genomen en Wim 76. Maar het was zeer de moeite waard. Mede dankzij het zonnetje en moeder natuur.

Naar de volgende etappe:
Termunten-Nieuweschans


 

fotoshow